السيد الطباطبائي
127
مجموعه رسائل ( فارسى )
و از جمله شواهدى كه اين مدعا را تأييد مىكند ، وجود رودى است در نزديكى اين سد كه آن را « رود سايروس » مىگويند . و كلمه « سايروس » در اصطلاح غربىها نام كوروش است ، و رود ديگرى نيز هست كه از تفليس عبور مىكند به نام « كُر » . و داستان اين سد را « يوسف يهودى » تاريخنويس در آنجا كه سرگذشت سياحت خود را در شمال قفقاز مىآورد ، ذكر كرده است . و اگر سد مورد بحث كه كوروش ساخته عبارت از ديوار « باب الابواب » باشد كه در كنار بحر خزر واقع است ، نبايد يوسف مورخ آن را در تاريخ خود بياورد ؛ زيرا در روزگار او هنوز ديوار باب الابواب ساخته نشده بود ؛ چون اين ديوار را به انوشيروان نسبت مىدهند و يوسف قبل از كسرى مىزيست و به طورى كه گفتهاند ، در قرآن آمده ، براى اين كه در ديوار « باب الابواب » آهن به كار نرفته است . اين بود خلاصهاى از كلام ابوالكلام ، كه هرچند بعضى اطرافش خالى از اعتراضاتى نيست ، لكن از هر گفتار ديگرى انطباقش با آيات قرآنى روشنتر و قابل قبولتر است .